سد دوستی عملاً از مدار اصلی آب مشهد خارج شد | استاندار خراسان رضوی: برای تأمین آب مشهد باید نگاه فراملی داشته باشیم

همشهری آنلاین- زهرا خاوریان: استاندار خراسان رضوی در نشست خبری به مناسبت هفته دولت و در پاسخ به پرسش خبرنگار روزنامه همشهری درباره پیگیری حقابه مشهد از هریرود و تدابیر استان برای جلوگیری از تنش آبی، عنوان کرد: در طول سال‌ها و دوره‌های مختلف، در حوزه آب اشتباهاتی داشته‌ایم که باید آنها را بپذیریم و نباید بر این اصرار داشته باشیم که همه اقدامات ما درست بوده است.

غلامحسین مظفری اشاره کرد: آب بدون تردید یکی از مهم‌ترین موضوعات کشور است و در جهان نیز مسئله آب موضوعی جدی محسوب می‌شود.

خراسان رضوی نیز به دلیل قرار گرفتن در منطقه خشک و نیمه‌خشک، با شرایط ویژه‌تری مواجه است و منابع آب محدودی دارد.

استاندار خراسان رضوی در ادامه افزود: برداشت‌هایی که از منابع آب داشته‌ایم، بسیار بیشتر از حد مجاز بوده و سفره‌های آب زیرزمینی که طی میلیون‌ها سال شکل گرفته‌اند، در طول سال‌ها در حال تخلیه هستند.

فرونشست زمین نیز نشان‌دهنده ابعاد جدی این مسئله است و باید برای آن برنامه‌ریزی کنیم.

مظفری اصلاح مصرف و الگوی مصرف آب را یکی از مسائل جدی عنوان کرد و بیان کرد: باید بپذیریم منابعی که در اختیار داریم محدود است، تصور فراوانی منابع آب را کنار بگذاریم و از همین منابع موجود به شکل مناسبی استفاده کنیم.

در خراسان رضوی و شهر مشهد، سیستم نظارت، کنترل و بهره‌وری آب در مجموعه آب و فاضلاب مشهد از بهترین سیستم‌هاست و از نظر مصرف سرانه نیز مشهد در شمار شهرهای کم‌مصرف قرار دارد.

استاندار خراسان رضوی درباره وضعیت سد دوستی نیز بیان کرد: سد دوستی که عمده‌ترین منبع تأمین آب شهر مشهد بوده، با ظرفیت حدود یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون مترمکعب، اکنون عملاً از مدار اصلی تأمین آب خارج شده است.

مظفری با اشاره به کاهش آورد هریرود اشاره کرد: در افغانستان سدهایی در مسیر هریرود ایجاد شده و در نتیجه، آورد آب به سد دوستی کاهش یافته است.

سد دوستی میان ایران و ترکمنستان مشترک است و هر آبی که در آن ذخیره می‌شود، به صورت مساوی میان دو کشور تقسیم می‌شود؛ ایران در مقاطعی سهم بیشتری از آب را برداشت کرده و در این زمینه حتی بدهکار به شمار می‌آید.

او با اشاره به رایزنی‌های انجام‌شده با دولت افغانستان بیان کرد: در این زمینه مذاکرات و رایزنی‌هایی از سوی وزارت امور خارجه انجام شده و ما نیز در جلسه‌ای با رئیس‌الوزرای افغانستان حضور داشتیم و درباره موضوع آب بیان کرد‌وگو کردیم.

در آن جلسه به رئیس‌الوزرای دولت افغانستان بیان کردم که من مسئولیت تأمین آب، برق و انرژی استان و موضوعات دیگر را بر عهده دارم؛ اما انتظار دارم افغانستان نیز در مسئله آب همکاری کند.

مظفری اشاره کرد: به آنها اعلام کردم اگر به اندازه تعداد اتباع افغانستانی ساکن مشهد به ما آب بدهند، مشکل آب مشهد حل می‌شود و این توقع زیادی نیست.

مظفری با اشاره به حضور اتباع افغانستانی در مشهد عنوان کرد: این موضوع واقعیتی است که وجود دارد و ما در حوزه‌های مختلف، از جمله حمل‌ونقل و انرژی، با توجه به ملاحظات اخلاقی، انسانی و بین‌المللی، به افغانستان کمک می‌کنیم.

انتظار ما این است که در آن سوی مرز نیز برای استمرار و توسعه این همکاری‌ها، در موضوع آب همکاری بیشتری صورت گیرد.

استاندار خراسان رضوی بیان کرد: در حالی که در آن سوی مرز بیش از ۶۸۰ میلی‌متر آب وجود دارد، حداقل کاری که می‌توان انجام داد این است که برای استمرار همکاری‌ها و توسعه مناسبات در حوزه آب نیز همکاری صورت گیرد.

او با اشاره به دیگر راهکارهای تأمین آب مشهد و استان اشاره کرد: یکی از مسیرها این است که آب مورد نیاز سد دوستی تأمین شود.

استفاده از پساب برای کشاورزی و جایگزین کردن آن با منابع آب چاه‌های کشاورزی نیز از دیگر موضوعاتی است که در حال پیگیری است.

مظفری در ادامه افزود: مطالعات و جلسات زیادی درباره انتقال آب از کشورهای اطراف انجام شده، اما این طرح‌ها تاکنون عملیاتی نشده است.

انتقال آب از دریای عمان نیز به‌عنوان یک پروژه در حال انجام است، اما اجرای آن به سرعت و سادگی امکان‌پذیر نیست و هزینه بسیار بالایی دارد.

استاندار خراسان رضوی درباره هزینه انتقال آب از دریای عمان بیان کرد: هزینه این آب به ازای هر مترمکعب حدود پنج یورو برآورد می‌شود که رقم بالایی است.

مظفری با تأکید بر ضرورت تغییر نگاه به مسئله آب عنوان کرد: باید نگاه کلان‌تر، ملی و حتی فراملی به مسائل داشته باشیم و واقعیت موجود را بپذیریم.

واقعیت این است که کشور و استان با کمبود آب مواجه هستند و باید بر اساس همین واقعیت برنامه‌ریزی کنیم.

او با اشاره به ظرفیت‌های دریای عمان بیان کرد: در دریای عمان ذخایر بسیار ارزشمندی داریم و می‌توان با استفاده از آب‌شیرین‌کن‌ها و امکانات موجود در آن منطقه، اقدامات مؤثری انجام داد.

فیلم صحبت‌های استاندار را ببینید.